21 Ağustos 2017 Pazartesi   |   Giriş sayfam yap   |   Favorilere ekle   |   Gazete Manşetleri   |   Künye   |   İletişim   |   Sitene haber ekle   |   RSS    Üye Ol    Şifremi Unuttum
Üye Girişi
Refik Erduran hayatını kaybetti
Refik Erduran hayatını kaybetti
 
7 Ocak 2017 Cumartesi - 14:14
Kategori Medya
388 Okunma 0 Yorum
Paylaş  Facebook Google TwitThis StumbleUpon del.icio.us Reddit NewsVine Ma.gnolia Technorati Digg Mixx
 E-posta ile gönder Yazdır
Yazı Boyutu
Gazeteci yazar Refik Erduran, 88 yaşında yaşama veda etti. Refik Erduran, Nazım Hikmet'in kız kardeşi Melda Kalyoncu ve yazar Leyla Umar'la yaptığı evliliklerle de adından çokça söz ettirmişti.

Refik Erduran hayatını kaybetti

Milliyet, Güneş, Meydan ve Sabah’ta köşe yazarlığı yapan, çok sayıda tiyatro oyunu kaleme alan gazeteci yazar Ahmet Refik Erduran, 88 yaşında hayatını kaybetti.

AHMET REFİK ERDURAN KİMDİR?

Ahmet Refik Erduran, 13 Şubat 1928 tarihinde İstanbul‘da Üsküdar Salacak’ta dünyaya geldi.

Kökleri Karamanoğulları Beyliği’ne dayanır. Babası Hüsamettin Erduran, Annesi Refika Hanımdır. Leyla (d.1924) adında bir ablası vardı. 4 yaşına kadar evde ona bakan Yaşlı bir Fransız katolik dadısı vardı. Dadı hep Fransızca konuştuğu için küçüklüğünde Fransızcayı iyice öğrenmişti. Henüz okul çağı gelmeden annesinin karşı tarafa gidelim demesi üzerine aile Nişantaşı’na taşınır.

1934 yılında o zamanki adı 15. İlkokul olan Nilüfer Hatun İlkokulu’na başladı. 1938 yılında başladığı Robert Kolej’i bitirdikten sonra 1947 sonbaharında Amerika’da Cornell Üniversitesi’nde tiyatro tarihi okudu. Tuzla’daki Yedek Subay Okulu’nun ardından askerliğini Kore Savaşı sırasında Türk Tugayı’nda yedek subay olarak yaptı. 1954-1955 arasında TEF adlı haftalık mizah dergisini yönetti. Dergi, 1955’te kapandı. Yayıncılık ve filmcilikle uğraştı. Yayımcılık işlerini Ertem Eğilmez‘e bıraktı, tiyatro yazarlığına yöneldi. Daha çok güldürü ve vodvil türünde oyunlar yazmıştır.

BİRÇOK GAZETEDE KÖŞE YAZARLIĞI YAPTI

Milliyet, Güneş, Meydan ve Sabah’ta köşe yazarlığı yaptı. Devlet Tiyatroları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda ve özel tiyatrolarda 20 dolayında oyunu sahnelendi. Devlet Tiyatroları, İstanbul Şehir Tiyatroları, Gülriz Sururi–Engin Cezzar Tiyatrosu, Ulvi Uraz Tiyatrosu, Haldun Dormen Tiyatrosu, Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu, Kenter Tiyatrosu, Yunus Emre Tiyatrosu, Tiyatro İstanbul, Yeditepe Tiyatrosu gibi topluluklar tarafından oyunları sahnelendi. İlk profesyonel tiyatro eseri Deli’yi 1957’de yazmıştır. Ününü ise Bir Kilo Namus ve Cengiz Han’ın Bisikleti adlı oyunlarıyla yapmıştır.

1986 yılında kısa adı ITI olan Uluslararası Tiyatro Enstitüsü Türkiye Merkezi’nin başkanı oldu. 1989’da aynı örgütün Helsinki‘de yapılan Dünya Kongresi’nde Uluslararası Yazarlar Komitesi Başkanlığı’na seçildi. Amerika’nın Iowa şehrindeki Uluslararası Yazarlar Atölyesi tarafından bir davet alınca Amerika’ya gitti. Bir yıla yakın Yazarlar Atölyesi’nde bulunduktan sonra, bazı çalışmalarının televizyon kanallarında değerlendirilmesi amacıyla yedi sekiz yıl kalacağı Californiya’ya yerleşti. Burada Milliyet’in Batı Amerika Haber Bürosu Şefi olarak gazeteciliğini de devam ettirdi. 1985 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti En Başarılı Köşe Yazarı, 1991 yılında Kültür Bakanlığı En Başarılı Oyun Yazarı seçildi. Ramiz ile Jülide oyunuyla 1995 yılı Yunus Emre Yarışması Başarı Ödülü’nü aldı.

KARA KUĞULAR İSİMLİ SEÇKİN BİRLİĞE KATILDI

Sırp faşistlerine karşı sembolik direniş göstermek amacıyla 1995 yılında Bosna’ya giderek Kara Kuğular adlı seçkin birliğe katıldı, gördüklerini Milliyet’te dizi olarak yayımlandı. Ardından Bosnalı Samuraylar başlığıyla kitaplaştırıldı. Yurt içinde ve dışında sinema, televizyon senaryoları yazdı. Atatürk’ün toplumu yeniden yapılandırmadaki hızını anlatan Metamorfoz(Başkalaşım) adlı senaryosu TRT tarafından 1992’de filme çekildi. Kiraladığı tekneyle kayınbiraderi Nazım Hikmet‘in yurt dışına kaçmasına yardım etmiştir. Eski karısı Tülay Güngör’ün kızıyla evlendiği için şikâyette bulunulan ve mahkeme kararıyla evliliği iptal edilen Refik Erduran, ‘Pınar Hanım’la yurt dışında yeniden evleneceğiz’ dedi.

-Nazım Hikmet'i yurt dışına kaçıran Erduran'dı

Eski TKP'li Erduran, yaşamının son dönemlerinde siyasi iktidara verdiği destekle biliniyordu. Erduran, yakın döneme kadar Sabah gazetesinde yazıyordu.

Erduran'ın yaşamının tarihi anlarından biri Nazım Hikmet'in yurtdışına kaçırılmasıydı. Büyük şair Nazım Hikmet, Menderes iktidarı döneminde hapisten çıktıktan sonra öldürüleceği kuşkusuyla yurtdışına gitmek istiyordu.

Nâzım’ın dışarıya kaçırılmasında büyük yardımları dokunan kişinin kim olduğu uzun yıllar boyunca gizli kaldı. Hatta çok tartışıldı. 1980’li yıllara gelindiğinde ünlü şairi kaçıran kişi konuşmaya karar verdi. Bu kişi Refik Erduran’dı.

Erduran, satışa çıkartılmış bir deniz motorunu, “bir deneyeyim, öyle satın alırım” diyerek bir günlüğüne alır ve sabahın erken saatlerinde ünlü şair Nazım Hikmet ile buluşarak Karadeniz’e açılırlar.

Denizde Romanya bandıralı bir gemiyi durdururlar ve Nazım gemiye binerek ülkeden ayrılır. 1951 yılında ise vatandaşlıktan çıkartılır.

Erduran, o günü Soner Yalçın’ın hazırladığı ve CNN Türk'te yayımlanan Oradaydım belgeselinde anlatmıştı.

İşte Refik Erduran’ın açıklamaları:

“Sevinç içerisinde olmalıyım, insan öyle düşünür. Böyle bir ayıp gideriliyor. Nazım Hikmet’e normal bir hakkı geri veriliyor diye sevinç içinde olmalıyım, diye düşünülür ama değilim. Utanç içerisindeyim, doğrusunu isterseniz. Çünkü öyle şeyler vardır ki, o kadar acıtır ki insan, bilincinden uzak tutmaya çalışır, hatırlamamaya çalışır onu. Nazım Hikmet’e yapılmış olan her şey, Türk toplumu tarafından ve toplumu yönetenler tarafından, o kadar insanlık dışı, o kadar ayıp ki.

Türkiye’nin ayıbı. Ben bunun acısını hep derinden hissettim. Düşünmemeye çalışıyorum. Böyle şeyler oldukça da, Nazım gündeme geldikçe, ister istemez insan yeniden bir muhasebesini yapıyor. Onun için bu vesileyle ortaya çıkan tablo, Türkiye adına çok utandırıcı bir şey. Ben sol hesabına utanıyorum. Türk solundan utanıyorum. Geçmişte kalan Türk sağı denilen kesim, kendisinden bekleneni yapmıştır. Şaşılacak bir tarafı yoktur. Türk solu Nazım Hikmet’i ayrıca hırpaladı. O kadar değerini bilmedi. O kadar yanlış yorumladı. Zaman zaman öylesine ihanet etti ki ona, bu bir toplumun sağlığı açısından serinkanlılıkla değerlendirilirse, çok daha vahim bir durumdur. Bu vatandaşlığın iadesi konusu da bunun bir ufak parçası. Sözüm ona, Türk solunun iktidarı etkileme olanağını elinde bulundurduğu dönemler de geçirdik.

Bu ayıp giderilemedi, Nazım Hikmet’e vatandaşlığı iade edilemedi bir türlü. Ciddiyetle konu ele bile alınmadı. İade edilmesine çalışıldı da olmadı değil. Tatlıya bağlanıp, geçiştirildi. Bunda da şaşılacak bir şey yok. Genelde öyle bir kavram kargaşası var ki, öyle bir maskeli balo yaşanıyor ki Türkiye’de, kimin nerede olduğu, ne yaptığı, neyi temsil ettiği belli değil. Türkiye’de sol olmanın çok özentisi var. İlerici, halkçı görünmenin ama, öyle görünenlerin geçmişine bakarsanız, Nazım Hikmet gittiği zaman, yazılanlara çizilenlere bakın, şu anda solcu diye geçinen, öyle görünen insanların, inanılmaz ayıpları ortaya çıkar. Bu sürüp gidiyor. Türkiye’de şu sırada iktidarın karşısında, sol denecek bir güç yok. Bu Türkiye’nin sakatlığı, ayıbı, bütün bunlar gündeme geliyor böyle şeyler oldukça. Onun için utanç içindeyim, diyorum. Nihayet zararın neresinden dönülürse kardır. Bu işin düzeltilmesi olayı kimin elinden çıksa bile, sevinilecek bir şeydir. Elbette iade edilmelidir.”

Evlilikleri : Değişik evliliklerinden dört çocuğu var.

İLK EŞİ NAZIM HİKMET'İN KIZ KARDEŞİ

1.eşi: 1950 yılında evlendiği ilk eşi Nazım Hikmet’in kız kardeşi Melda Kalyoncu hanımdır. 5 yıl evli kaldılar.1955 yılında boşandı. Murat (d.1953) adında bir oğlu vardır.

2.eşi: 1958 yılında gazeteci Leyla Umar ile evlendi. 1960 yılında boşandılar ancak beraber yaşamaya devam ettiler. 1977 yılında ayrıldılar.

3.eşi: Tülay Güngör ile 1992 yılında evlendi. 5 yıl evli kaldılar. 1997 yılında boşandı.

4.eşi: Ayrıldığı 3. eşi  Tülay Güngör'ün kızı Pınar (d.1965) ile 1997 yılında evlendi. Yazarın üvey kızıyla yaptığı bu evlilik büyü sansasyon yaratmıştı. Bu evlilik sonrası üvey kızından Ferhat (d.1997) adında bir çocuğu oldu. Kerem ve İpek (d.2002) adında ikiz çocuk sahibi oldu. Bir avukat evliliklerini bitirmek için dava açtı, mahkeme sonucunda evliliği 2003 yılında iptal edildi.

Yazdığı Tiyatro Oyunları :

1957 – Deli, İstanbul Şehir Tiyatrosu

1958 – Bir Kilo Namus

1959 – Cengiz Han’ın Bisikleti

1959 – İp Oyunu

1959 – Karayar Köprüsü

1960 – İkinci Baskı

1961 – Büyük Jüstinyen

1962 – Aman Avcı

1962 – Ayı Masalı

1965 – Direkler Arası Kanto

1965 – Uçurtmanın Zinciri

1966 – Kartal Tekmesi

1967 – Kelepçe

1969 – Turp Suyu

1973 – Canavar Cafer

1980 – Efendimiz Efendimiz

1985 – Bunu Yapan İki Kişi

1991 – Tamirci : Ankara Devlet Tiyatrosu

1995 – Ramiz ile Jülide : Kent Oyuncuları

1996 – Eşek Dağın Sevdalısı : Kent Oyuncuları

1997 – Halay (oyun) : İstanbul Şehir Tiyatrosu

1997 – Seher Vakti : Tiyatro İstanbul

1998 – Yemenimin Uçları : İstanbul Devlet Tiyatrosu

1999 – Bordello

2003 – Bağış (Tülay Erduran ile)

2003 – Seher Vakti

2003 – Sekiz Oyun

2004 – Bahçemdeki Ayı : Ankara Devlet Tiyatrosu

2006 – El Ele : Ankara Devlet Tiyatrosu

2012 – Açıl Kafam Açıl : İstanbul Devlet Tiyatrosu

Kitapları :

1954 – Yağmur Duası

2003 – Domuz

2004 – Er Oyunu

2004 – Kavşak: “Dünyayı Kadınlar Kurtaracak“

2004 – Neşe’nin Şarkıları

2004 – Sabiha (Sabiha Sertel‘in yaşamöyküsü,)

2005 – İblisler, Azizler, Kadınlar (Anı)

2007 – Jetonlar Düştükçe

Senaryo : 1992 – Metamorfoz

Refik Erduran , öldü , Gazeteci

Bu haber 388 defa okunmuştur.
Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...    
  Toplam yorum 0   Onay bekleyen 0  


Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

  Bu kategorideki diğer haberler


Yayın yasağına uymayan medya kuruluşlarına lisans iptali

AKP'li yazardan, 'AKP Hukuku ve Adaletine' eleştiri; 28 Şubat'ta bile ben tutuksuz yargılandım

Evinden kaçırılan Iraklı kadın gazeteci serbest bırakıldı
»  Güneş'in Genel Yayın Yönetmeni saldırının failini açıkladı! Hedef gösterdi!
»  Yandaş medyanın tepesine giden yol Pensilvanya'dan geçer
»  TGC: 143 gazeteci yeni yıla hapiste giriyor
»  “Yıldızlara Baktırdım Başkan Oluyorsun”
»  Ahmet Şık Tutuklandı
»  Ahmet Şık tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edildi
»  Hangi gazetenin genel yayın yönetmeni değişti?
»  Ahmek Şık'a 5 günlük gözaltı kararı
»  Aslı Erdoğan ve Necmiye Alpay tahliye edildi!
»  O gazeteciye FETÖ tutuklaması
»  Türkiye'de basın özgürlüğünün kara yılı
»  BirGün, Diken ve DİHABER’e Operasyon
»  Tam bir sayfa haberini yaptılar bir tek CHP adını geçirmediler
»  Spiker, masanın cam olduğunu unutunca! Dünya televizyon tarihine geçen frikik!
»  Özdil'den çok sert Fırat Kalkanı yazısı: Suriyeli erkekler burada g.tünü gezdirecek, bizim Mehmetler ölecek öyle mi?
»  Aralarında Şahin Alpay ve Hilmi Yavuz'un da bulunduğu 54 gazeteci ve yazarın mal varlığına el kondu!
»  Zeyrek gitti, Hürriyet Ankara Temsilcisi Hande Fırat!
»  CNN Türk, HDP'den özür diledi
»  Türkiye'nin İntikamı korkunç olacak!
»  Hüsnü Mahalli hakkındaki tutuklama kararı: Deliller tam toplanmadı, ama kuvvetli şüphe var!
»  Gazeteci Hüsnü Mahalli tutuklandı
 

 
 
İhracatta rekor artış masalına kim inanır?
 
Zülfikar DOĞAN
 
 
Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, Bülent Ecevit'e minnettar
 
Duransel DOĞAN
 
 
TÜRKÇEMİZE SALDIRILAR VE NEDENLERİ
 
Talat SARAL
 
 
Epifiz Bezini En Çok Aktive Eden Madde Olan Manna
 
Yaşar ÖZKAN
       
  3,5214   4,1396  
       
  107,202   145,3757  
  Ankara
Pazartesi Salı Çarşamba
21 / 26 °C 18 / 27 °C 15 / 23 °C
Başkanlık Sistemi hakkında ne düşünüyorsunuz?
Destekliyorum
Desteklemiyorum
Kararsızım
Hiç bir bilgim yok
 Sonuçları göster     Tüm anketler   
12/08/2017 09/08/2017
03-08-10-18-45-48 18-20-23-24-31-10
10/08/2017 14/08/2017
04-10-38-41-43-49 05, 07, 09, 10, 19, 23, 35, 37, 40, 43, 44, 46, 51, 52, 54, 55, 60, 61, 62, 70, 74, 75
Koç 21 Mart - 20 Nisan
Bugün oldukça aktif bir yapı sergiliyorsunuz. Henüz oluşturamadığınız olayların alt yapısı üzerinde çalışmalar yapıyorsunuz. ...
 
 
         
         
  Kor Haber'de yayınlanan içerik kaynak belirtilmeden kullanılamaz.  Kaynak belirtilerek yayınlanan içerik ilgili kaynağa aittir ve kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi / kuruma aittir. Başka kaynaklardan alınan içerik ve site yazarlarına ait yazılardan dolayı Kor Haber sorumlu tutulamaz.   RSSiGoogle'a EkleFacebook'ta Korhaber